Tatarak zwyczajny

Opublikował: Admin dnia 05.10.2011. 12:10
Tatarak zwyczajny (Acorus calamus L.) – polimorficzny gatunek byliny, należący do rodziny tatarakowatych (Acoraceae). Znany jest także pod ludowymi nazwami jako ajer, tatarskie ziele, lepiech. Pochodzi prawdopodobnie z Indii i Chin, bo tylko tam występują owady zdolne do zapylania tataraku. Rozpowszechniony przez człowieka na całym świecie od strefy subtropikalnej do umiarkowanej. Do Europy trafił w średniowieczu podczas najazdów tatarskich (stąd pochodzi polska nazwa rodzaju) i tureckich. W Polsce jest pospolity na całym terenie z wyjątkiem Karpat. Status gatunku w polskiej florze:kenofit, agriofit. Uważany za inwazyjny W Polsce o średniej skali wpływu na gatunki roślin szuwarowych.

Morfologia



Łodyga
Roślina osiągająca od 60 do 120 cm wys. Kłącze czołgające się, dorastające do 3 cm średnicy, lekko obłe, aromatyczne, o zapachu cynamonowokamforowym, ze śladami po obumarłych liściach. Łodyga na przekroju trójkanciasta, nierozgałęziona, u podstawy czerwonawopurpurowa.

Liście
Mieczowate, zaostrzone, o unerwieniu równoległym, lekko faliste, jasnozielone, osadzone skrętolegle i zebrane w pęczki.

Kwiaty
Zebrane w kolbowaty obupłciowy kwiatostan o długości 4-8 cm, pozornie boczny, z powodu pionowo ustawionej pochwy liściowej, o kolorze żółtoseledynowym. Kwiaty małe, obupłciowe, z regularnym okwiatem składającym się z 6 wąziutkich, łuseczkowatych działek. Pręcików 6, słupek jeden, trzykomorowy. Znamiona rozwijają się przed rozwojem pylników i w miejscu pochodzenia zapylane są przez owady. Kwitnie w czerwcu i lipcu. W Europie na skutek braku zapylaczy rozmnaża się tylko wegetatywnie.

Owoce
Czerwone jagody u nas niespotykane, o czym powyżej.

Ekologia

Występuje na brzegach wód, rowów o wolno płynących wodach. Preferuje podłoża mineralizowane. Hydrofit. Często tworzy agregacje wyróżniane jako zespół szuwaru tatarakowego Acoretum calami Kobendza 1948. Jest gatunkiem charakterystycznym dla szuwarów właściwych Phragmition.

Zastosowanie

Roślina była wykorzystywana i rozprzestrzeniana przez ludzi przynajmniej już dwa tysiące lat temu. Kłącze wykorzystuje się do aromatyzowania cukrów, nalewek i likierów. Olejek eteryczny wykorzystywany jest w kosmetyce i do wytwarzania perfum. Wyciąg z kłącza stosuje się do perfumowania mydła, aromatyzowania gum do żucia oraz w jako składnik płynów do płukania ust.

Roślina lecznicza
Surowiec zielarski: kłącze (Rhizoma calami), ma silny, aromatyczny zapach oraz gorzki smak. Zawiera m.in. olejek eteryczny o swoistym, bardzo miłym zapachu (a w nim: azaron i geraniol), ponadto gorycze (akoryna i akoretyna) i garbniki. Działanie: Kłącza należy używać po ususzeniu, w przeciwnym wypadku powoduje wymioty. Tatarak wzmaga wydzielanie soków żołądkowych, przeciwdziała niestrawności, zwiększa apetyt, ułatwia przyswajanie pokarmów, działa ogólnie wzmacniająco. Stosuje się go w niestrawności, ale także w zapaleniu górnych dróg oddechowych, zapaleniu zatok i zaburzeniach krążenia. Pobudza szpik kostny do zwiększonego tworzenia czerwonych krwinek.

Domniemane działanie psychoaktywne

W korzeniach tataraku zwyczajnego (a także kopytnika) występuje azaron (1,2,4-trimetoksy-5-propenylobenzen), rozpowszechniany jako środek halucynogenny. W moczu osób, które spożyły preparaty z tataraku oraz w hodowlach bakteryjnych prowadzonych na pożywkach zawierających wyciąg z tataraku, wykryto metabolit azaronu, kwas trans-2,4,5-trimetoksycynamonowy, jednak wbrew popularnym poglądom, nie zaobserwowano 2,4,5-trimetoksyamfetaminy (TMA-2), uważanej za halucynogenny składnik tataraku zwyczajnego. Głównym objawem klinicznym spożycia tataraku były wymioty, utrzymujące się w niektórych przypadkach >15 godzin

Komentarze

vunvrsrdz 07.10.2012. 04:07

sixVUI mrcyjouancbg, [url=http://nvrmlzuayrvz.com/]nvrmlzuayrvz[/url], [link=http://dfnlxubaeexz.com/]dfnlxubaeexz[/link], http://pexmgraqzlju.com/

wkcrdmskset 20.11.2013. 14:34

RQSvsA xjykwpgyehtu, [url=http://zdfzayxhhzqb.com/]zdfzayxhhzqb[/url], [link=http://htpytuffmqbl.com/]htpytuffmqbl[/link], http://exursrqbhecx.com/

zsbtdodumy 29.08.2014. 20:29

PtKhWl yzxupjnkgooa, [url=http://keixyxlccqns.com/]keixyxlccqns[/url], [link=http://gelwiefpgheo.com/]gelwiefpgheo[/link], http://iyfesukpgrfi.com/

Dodaj komentarz

:

:


5 + 9 =